1 Samuël 16:15

15 En de Geest des HEEREN week van Saul, en een boze geest van den HEERE verschrikte hem.

 

Stel je dit voor: een jongen van 17, Sam, begint zich steeds vreemder te gedragen. Hij slaapt bijna niet meer, hoort stemmen die hem uitschelden en krijgt plotseling woede-uitbarstingen. Zijn familie schrikt enorm. Zijn oma zegt meteen: “Dit is geen gewone ziekte… dit lijkt op bezetenheid.” Zijn ouders twijfelen: is dit iets bovennatuurlijks, of is Sam gewoon ziek? Ze besluiten hulp te zoeken. In het ziekenhuis blijkt dat Sam een psychose heeft. De stemmen en het gedrag komen door hoe zijn hersenen op dat moment werken — niet door een demon. Met therapie en medicatie worden de stemmen langzaam minder, en na een tijdje begint Sam weer zichzelf te worden.

 

De tekst boven dit stukje roept misschien wel vragen op. God is immers liefde, zo lezen we in 1 Johannes 4, en Hij is volgens artikel van 1 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis ‘een zeer overvloedige fontein van al het goede.’ Dan kan er toch bij Hem vandaan geen boze geest komen, zo zouden wij denken? Er is toch geen dubbelheid van goed en kwaad in God?

 

Het lijkt moeilijker dan het is. Wat hier gebeurt, is dat de Heere Zijn Geest van Saul terugtrekt. En in die leegte komt een duivel, een demon. En dat zou deze duivel nooit kunnen doen als de Heere hem daar de ruimte niet voor gaf. Het is dus de satan die een demon naar Saul stuurt en het is de Heere die hem dat toestaat.

 

Maar Saul moet nu dus de gevolgen ondervinden van zijn ongehoorzaamheid en wat het betekent om het nu zonder God te moeten stellen. Wat hij precies ervaren heeft, weten we niet, maar het is in ieder geval geen psychische ziekte geweest. De symptomen die beschreven worden lijken er misschien wel op, maar er wordt duidelijk gezegd dat Saul een boze geest had, een demon.

Dat is iets anders dan depressie, burnout, psychose, schizofrenie, stemmen, angstaanvallen etc zijn ziekten. Niet alleen ons lichaam kan ziek worden, maar ook onze geest. En dat kan zo erg worden dat we onszelf niet meer in de hand hebben. Maar met medicijnen, rust, behandelingen en eventueel opname kunnen we onder Gods zegen weer tot rust komen.

 

Maar terug naar Saul. Wat was het in zijn koningschap mooi begonnen. Hij was nederig, de Geest des HEEREN werd vaardig over hem en men dacht zelfs even dat hij een profeet was, zo mooi kon hij spreken over de Heere en Zijn dienst. Maar wat is het daarna de verkeerde kant op gegaan met hem. Door zijn hardnekkige ongehoorzaamheid heeft hij veroorzaakt dat de Heere Zich terugtrekt. En uiteindelijk pleegt hij zelfmoord. Zo tragisch allemaal…

 

Maar dit betekent niet dat Saul zielig is. Hij is geen slachtoffer van God Die hem verworpen had en boze geesten op hem afstuurde. Dat zou een verkeerde gedachtegang zijn. Saul werd zomaar niet verworpen. Trouwens het betekent ook niet dat hij onbereikbaar voor Gods genade was en niet meer tot bekering kon komen. De Heere had hem als koning verworpen, maar niet als zondaar.

 

Als Saul nou maar gebogen had. Maar dat gebeurt niet. We horen geen schuldbelijdenis en er komt geen psalm uit zijn mond zoals we wel van David lezen. Saul zit vol van wrok en haat. Dat is het verschil tussen Saul en David. Saul is nooit als een goddeloze rechteloze zondaar onder God gekomen. En daar ligt het onderscheid.

 

De dienaren van Saul hebben muziek als oplossing bedacht en dat hoeft niet verkeerd te zijn. Maar welke raad hadden ze hem vooral moeten geven? ‘Koning, u moet buigen onder God. U zult uw schuld moeten belijden. Want God heeft niet de schuld van uw gebroken koningschap, maar dat hebt u zelf. Koning, denk aan de belofte: wie zijn zonde belijdt en laat, zal barmhartigheid geschieden.’ Maar helaas, ze zeggen dat niet en Saul doet het zelf ook niet. En daarom wijkt Gods Geest…

 

Laat het bij jullie anders mogen zijn. De satan en de wereld zoeken je te verleiden en je kunt vallen in de zonde. Maar zoek de schuld bij jezelf en leer buigen onder Gods rechtvaardig oordeel. In de weg van de tollenaar mag je dan ervaren dat God barmhartig is, zelfs voor de grootste van de zondaren. O God, wees mij, de zondaar, genadig.

 

Ds. M.A. Kempeneers                                                                                Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.